- W 2026 r. wykup na firmę zwykle wygrywa podatkowo przy planowanej szybkiej sprzedaży, a wykup prywatny ma sens głównie wtedy, gdy auto zostaje prywatnie na dłużej i sprzedaż nastąpi po 6 latach.
- Od 01/01/2026 r. obowiązują limity kosztów 100 000 zł, 150 000 zł, 225 000 zł zależne od emisji CO₂, próg to 50 g CO₂/km. Dla leasingu operacyjnego, najmu i dzierżawy nie ma przepisów przejściowych.
- Wykup prywatny nie daje kosztu ani VAT. Sprzedaż przed upływem 6 lat, liczonych od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu wykupu prywatnego, jest rozliczana w działalności (PIT).
- Co możesz zrobić teraz: sprawdź emisję CO₂ auta, kwotę wykupu, plan sprzedaży oraz formę opodatkowania, potem porównaj dwa warianty w prostym arkuszu.
W 2026 r. przy samochodach osobowych z leasingu operacyjnego wykup na firmę częściej daje korzystniejszy bilans podatków przy szybkiej sprzedaży, a wykup prywatny broni się głównie przy niskim wykupie i planie zatrzymania auta prywatnie przez co najmniej 6 lat.
Decyzja, wykup z leasingu na firmę czy prywatnie, przesądza o rozliczeniu VAT, kosztach PIT/CIT (amortyzacja, jednorazowy koszt, towar handlowy) oraz o podatku przy sprzedaży. Po zmianach z 2022 r. wykup prywatny nie daje już prostego scenariusza szybkiej sprzedaży bez podatku, a od 01/01/2026 r. obowiązują dodatkowo limity kosztowe 100 000 zł / 150 000 zł / 225 000 zł zależne od emisji CO₂, obejmujące także leasing, najem i dzierżawę. Poniżej masz zasady, liczby oraz scenariusze na 2026 r., rozpisane tak, aby dało się podjąć decyzję bez domysłów.
Masz trzy główne ścieżki zakończenia leasingu operacyjnego: wykup na firmę jako środek trwały, wykup na firmę z szybką sprzedażą jako towar handlowy oraz wykup prywatny po zakończeniu umowy.
| Opcja | Kiedy wybrać | Zalety | Wady | Największe ryzyko |
|---|---|---|---|---|
| Wykup na firmę jako środek trwały | Gdy auto zostaje w działalności przez co najmniej 2–3 lata i zależy Ci na kosztach oraz VAT | Odliczenie VAT 50% lub 100%, koszty podatkowe (amortyzacja albo jednorazowy koszt przy wykupie do 10 000 zł), przejrzyste rozliczenie sprzedaży | Sprzedaż w działalności, PIT/CIT i VAT, limity 100 000 zł / 150 000 zł / 225 000 zł od 2026 r. | Szybka sprzedaż po wysokim wykupie podnosi dochód do opodatkowania w roku sprzedaży |
| Wykup na firmę jako towar handlowy i szybka sprzedaż | Gdy planujesz sprzedać auto krótko po wykupie | Rozliczenie jak sprzedaż towaru, koszt wykupu w KUP, VAT rozliczany w działalności, często prostsze rozliczenie przy krótkim okresie posiadania | Przychód z działalności, VAT od ceny sprzedaży, wymaga spójnej dokumentacji księgowej | Błędna kwalifikacja (środek trwały vs towar) zmienia sposób rozliczenia i wynik podatkowy |
| Wykup prywatny (na osobę fizyczną) | Gdy wykup jest niski (np. 1–20% wartości auta) i auto zostaje prywatnie przez co najmniej 6 lat (PIT) | Brak VAT po stronie osoby prywatnej, brak PIT z działalności przy sprzedaży po 6 latach liczonych zgodnie z zasadą miesiąca następującego po wykupie | Brak odliczenia VAT, brak kosztu podatkowego, sprzedaż przed 6 latami jest rozliczana w działalności (PIT) | Sprzedaż przed terminem 6 lat kończy się PIT w działalności mimo „prywatnej” faktury wykupu |
Na mniejszych ekranach przewiń tabelę w bok.
Szybki skrót: jeśli planujesz sprzedaż w horyzoncie 1–3 lat, częściej działa wykup firmowy. Jeśli auto ma zostać prywatnie przez 6 lat i wykup jest niski, wykup prywatny bywa racjonalny (PIT).
Jak działa wykup z leasingu operacyjnego w 2026 r. i czym różni się wykup na firmę od wykupu prywatnego?
Wykup firmowy oznacza fakturę na przedsiębiorcę i rozliczenia w działalności, wykup prywatny oznacza fakturę na osobę fizyczną, bez kosztów i bez VAT.
Wykup z leasingu operacyjnego to ostatnia opłata za przedmiot leasingu, a wybór „na firmę” lub „prywatnie” decyduje o podatkach przez kolejne lata.
Przy wykupie na firmę faktura wykupu trafia do ewidencji działalności, pojazd jest ujmowany jako środek trwały albo towar handlowy, a rozliczenia obejmują PIT/CIT oraz VAT zgodnie z regułami firmowymi. Przy wykupie prywatnym faktura jest wystawiona na osobę fizyczną bez NIP, wykup nie stanowi kosztu podatkowego, a VAT nie podlega odliczeniu.
Przykład: auto o wartości początkowej 150 000 zł brutto, wykup po 4 latach w kwocie 15 000 zł netto + 23% VAT. Wykup firmowy daje koszt podatkowy i potencjalne odliczenie VAT, wykup prywatny nie daje tych efektów.
Jakie są skutki podatkowe wykupu na firmę w 2026 r. (PIT/CIT, amortyzacja, koszty uzyskania przychodu)?
Wykup na firmę daje koszty podatkowe (jednorazowy koszt lub amortyzacja) oraz odliczenie VAT, ale koszty są limitowane od 01/01/2026 r. przez próg CO₂ i limit 100 000 zł, 150 000 zł lub 225 000 zł.
Przy wykupie na firmę wydatek na wykup oraz późniejsze rozliczenie (amortyzacja albo jednorazowy koszt) obniżają podstawę opodatkowania PIT lub CIT, w ramach limitów obowiązujących od 01/01/2026 r.
Jeżeli wykup wynosi do 10 000 zł netto (dla podatników VAT) albo brutto (dla nievatowców), auto może zostać ujęte jako składnik o niskiej wartości i rozliczone jednorazowo w kosztach. Przy wyższym wykupie auto trafia do ewidencji środków trwałych i podlega amortyzacji, a koszty odpisów podlegają limitom.
Od 01/01/2026 r. limity kosztowe zależą od emisji CO₂ silnika spalinowego: 100 000 zł dla aut z emisją CO₂ ≥ 50 g/km, 150 000 zł dla aut z emisją CO₂ < 50 g/km, 225 000 zł dla aut elektrycznych i wodorowych. Limity dotyczą amortyzacji oraz opłat leasingu, najmu i dzierżawy. Przepisy przejściowe obejmują środki trwałe wprowadzone do ewidencji przed 01/01/2026 r., natomiast nie obejmują leasingu operacyjnego, najmu i dzierżawy.
Jakie skutki podatkowe daje wykup prywatny po zmianach przepisów (sprzedaż po 6 latach, PIT, brak kosztów)?
Wykup prywatny nie daje kosztów ani VAT, a sprzedaż przed upływem 6 lat jest rozliczana w działalności (PIT), mimo że wykup był „prywatny”.
Wykup prywatny nie daje kosztu podatkowego ani prawa do odliczenia VAT, a sprzedaż auta przed upływem 6 lat jest rozliczana jako przychód związany z działalnością (PIT).
Okres 6 lat liczy się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu prywatnego wykupu. Dopiero po upływie tego okresu sprzedaż auta wykupionego prywatnie nie powoduje PIT z działalności.
Dla wykupu prywatnego liczysz 6 lat od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu wykupu. Jeśli wykup był w marcu 2026 r., okres biegnie od 01/04/2026 r.
W 2026 r. nie obowiązują przepisy, które miały ograniczyć schemat darowizna po wykupie i szybka sprzedaż. Przed wykonaniem darowizny sprawdź aktualny stan przepisów, bo temat bywa podnoszony w dyskusjach legislacyjnych.
Jak rozlicza się VAT przy wykupie na firmę i przy wykupie prywatnym?
Przy wykupie na firmę odliczasz VAT od faktury wykupu (zwykle 50% lub 100%), a sprzedaż w działalności jest z VAT. Przy wykupie prywatnym nie ma odliczenia VAT i sprzedaż prywatna jest poza VAT.
Wykup na firmę daje prawo do odliczenia VAT w granicach wynikających ze sposobu używania auta, natomiast wykup prywatny nie daje odliczenia VAT.
| Sytuacja | VAT przy wykupie | VAT przy sprzedaży |
|---|---|---|
| Użytek mieszany w firmie | 50% VAT od faktury wykupu | Sprzedaż w działalności co do zasady z 23% VAT |
| Użytek wyłącznie firmowy, spełnione wymogi formalne | 100% VAT od faktury wykupu | Sprzedaż w działalności co do zasady z 23% VAT |
| Wykup prywatny | Brak odliczenia VAT | Sprzedaż prywatna poza VAT |
Odliczenie 100% VAT wymaga spełnienia warunków dotyczących używania auta oraz formalności. Przy rozliczeniach VAT liczy się stan faktyczny i dokumentacja, nie sama etykieta „towar handlowy”.
Przykład VAT: wykup 40 000 zł netto + 9 200 zł VAT. Odliczenie 50% oznacza 4 600 zł, a 100% oznacza 9 200 zł.
Jak działają limity 100 000 zł, 150 000 zł i 225 000 zł od 01/01/2026 r. i jak sprawdzić emisję CO₂?
Od 01/01/2026 r. limit kosztów zależy od emisji CO₂: 100 000 zł przy CO₂ ≥ 50 g/km, 150 000 zł przy CO₂ < 50 g/km, 225 000 zł dla aut elektrycznych i wodorowych.
Limity dotyczą tego, jaka część kosztów (amortyzacja oraz leasing, najem, dzierżawa) może trafić do kosztów uzyskania przychodu. Przy aucie droższym niż limit koszty rozliczasz proporcją limitu do wartości auta.
Przykład proporcji: auto o wartości 300 000 zł i limit 100 000 zł. Do kosztów trafia 100 000 / 300 000, czyli 33,33% rat lub odpisów, reszta jest poza kosztami.
- Dowód rejestracyjny: sprawdź pozycję z emisją CO₂, jeśli jest wpisana.
- CEPiK: sprawdź dane pojazdu w rejestrach, jeśli nie masz ich pod ręką.
- Próg decyzyjny: 50 g CO₂/km rozdziela limit 100 000 zł i 150 000 zł.
- Pułapka rynkowa: wiele hybryd (HEV, MHEV) ma emisję ≥ 50 g/km, więc trafia do limitu 100 000 zł.
Jak wykup wpływa na sprzedaż i podatek dochodowy?
Przy wykupie firmowym sprzedaż jest w działalności, przy wykupie prywatnym sprzedaż przed 6 latami także jest w działalności (PIT), a po 6 latach jest bez PIT z działalności.
Wykup firmowy oznacza, że sprzedaż generuje przychód z działalności, a podstawę opodatkowania stanowi dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty (np. niezamortyzowaną wartość).
Przykład: wykup 30 000 zł, amortyzacja do dnia sprzedaży 18 000 zł, niezamortyzowana część 12 000 zł. Sprzedaż za 60 000 zł daje dochód 48 000 zł (60 000 zł minus 12 000 zł), rozliczany w PIT/CIT. Sprzedaż firmowa co do zasady jest też z VAT.
Przy wykupie prywatnym sprzedaż przed 6 latami jest rozliczana w działalności (PIT), mimo że faktura wykupu była prywatna. Po 6 latach sprzedaż nie powoduje PIT z działalności.
ZUS opisuje zasady zmian w składce zdrowotnej przedsiębiorców od 01/01/2025 r. Przy rozliczeniach zdrowotnych liczy się wybrana forma opodatkowania oraz roczne rozliczenie składki.
Jak forma opodatkowania (skala, liniówka, ryczałt, spółki) zmienia opłacalność wykupu?
Im wyższa stawka podatku dochodowego, tym większy efekt kosztów przy wykupie firmowym, a przy ryczałcie znaczenie kosztów jest ograniczone.
Przy skali (12% i 32%) oraz liniówce (19%) koszty wykupu i amortyzacji obniżają dochód do opodatkowania, więc wykup firmowy częściej daje wyższy efekt podatkowy.
Przykład tarczy podatkowej: koszt 10 000 zł daje oszczędność podatku 1 200 zł przy 12%, 1 900 zł przy 19% oraz 3 200 zł przy 32%. Przy ryczałcie podatek jest liczony od przychodu, więc koszty nie działają tak jak na skali i liniówce, a decyzję częściej determinuje sprzedaż i zasada 6 lat (PIT).
W spółkach (CIT) wykup i amortyzacja wpływają na CIT w spółce. „Wykup prywatny” nie działa tu wprost tak jak przy JDG, bo spółka nie ma majątku prywatnego w rozumieniu PIT.
Jak policzyć, co się bardziej opłaca krok po kroku na przykładzie auta za 150 000 zł?
Porównaj dwa scenariusze w jednym arkuszu: wykup firmowy i wykup prywatny, z VAT i PIT/CIT na wejściu oraz podatkami przy sprzedaży w horyzoncie 5–7 lat.
Najprościej porównać, ile podatku i VAT zostaje w Twojej kieszeni w całym horyzoncie, a nie tylko w dniu wykupu.
Załóżmy: auto 150 000 zł brutto, leasing 4 lata, wykup 15 000 zł netto + 3 450 zł VAT, JDG liniówka 19%, użytek mieszany (VAT 50%). Wykup firmowy daje odliczenie VAT 1 725 zł oraz koszt podatkowy 15 000 zł, co obniża PIT o 2 850 zł. Łączny efekt „na wejściu” to 4 575 zł.
Wykup prywatny nie daje tych efektów. Różnicę rozstrzyga to, co zrobisz przy sprzedaży: przy wykupie firmowym sprzedaż jest w działalności, przy wykupie prywatnym sprzedaż po 6 latach nie powoduje PIT z działalności (PIT).
Mini-porównanie łącznego bilansu (ten sam horyzont)
| Element | Wykup na firmę | Wykup prywatny |
|---|---|---|
| VAT przy wykupie | Odliczenie 50% lub 100% zależnie od użycia | Brak odliczenia |
| Koszt PIT/CIT przy wykupie | Tak, jednorazowo lub amortyzacja, w ramach limitów | Nie |
| Sprzedaż w horyzoncie 1–3 lata | W działalności, PIT/CIT, co do zasady VAT | W działalności (do 6 lat, PIT), brak „tarczy” z wykupu |
| Sprzedaż po 6 latach | W działalności, PIT/CIT, co do zasady VAT | Bez PIT z działalności (PIT) |
Jak policzyć w arkuszu – 5 kroków
- Zapisz parametry: kwotę wykupu, planowaną datę i cenę sprzedaży, formę opodatkowania, emisję CO₂ i limit.
- Policz wykup na firmę: VAT do odliczenia, koszt podatkowy (jednorazowy lub amortyzacja), zasady sprzedaży.
- Policz wykup prywatny: brak VAT i kosztu, sprzedaż przed 6 latami rozliczana w działalności (PIT), sprzedaż po 6 latach bez PIT z działalności (PIT).
- Uwzględnij limity od 01/01/2026 r.: policz proporcję, jeśli auto jest droższe niż limit.
- Porównaj sumę obciążeń: VAT i PIT/CIT w całym horyzoncie 5–7 lat.
Kiedy wybrać wykup na firmę, a kiedy prywatnie w 2026 r. – scenariusze i błędy
Wykup firmowy pasuje do dalszego używania w działalności lub sprzedaży w krótkim horyzoncie, wykup prywatny pasuje do niskiego wykupu i długiego użytkowania prywatnego (PIT).
Wykup na firmę sprawdza się, gdy auto zostaje w działalności albo sprzedaż jest planowana w krótkim horyzoncie. Wykup prywatny broni się, gdy wykup jest niski, auto będzie używane głównie prywatnie i sprzedaż nastąpi po 6 latach (PIT).
Najczęstsze błędy: wykup prywatny przy wysokiej kwocie wykupu i planie sprzedaży w ciągu 2–3 lat, pomijanie zasady 6 lat, mylenie kwalifikacji środka trwałego i towaru handlowego, brak uwzględnienia limitów 100 000 zł / 150 000 zł / 225 000 zł obowiązujących od 01/01/2026 r.
Checklista: co zrobić przed decyzją o wykupie z leasingu
Ta lista prowadzi Cię od zebrania danych z umowy, przez emisję CO₂ i limit, aż do porównania dwóch wariantów w arkuszu.
- Sprawdź umowę leasingu: kwota wykupu, termin zakończenia, warunki wykupu.
- Sprawdź emisję CO₂: próg 50 g CO₂/km rozdziela limit 100 000 zł i 150 000 zł.
- Policz realną wartość rynkową: porównaj cenę rynkową z kwotą wykupu.
- Określ horyzont: sprzedaż w 1–3 lata albo zatrzymanie prywatnie przez 6 lat (PIT).
- Uwzględnij formę opodatkowania: skala, liniówka, ryczałt, spółka.
- Porównaj dwa warianty: wykup firmowy i prywatny, VAT, PIT/CIT, limity, zasady sprzedaży.
Słowniczek pojęć
Poniżej znajdziesz definicje pojęć, które najczęściej decydują o podatkach przy wykupie i sprzedaży.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Na czym polega wykup na firmę i wykup prywatny?
Wykup na firmę oznacza fakturę na przedsiębiorcę i rozliczenie w działalności, a wykup prywatny fakturę na osobę fizyczną, bez kosztów i bez odliczenia VAT.
Czy w 2026 r. częściej lepszy jest wykup na firmę czy prywatnie?
Przy planowanej szybkiej sprzedaży częściej korzystniejszy jest wykup na firmę, a wykup prywatny broni się przy niskim wykupie i sprzedaży po 6 latach (PIT).
Po jakim czasie sprzedaż auta wykupionego prywatnie jest bez PIT z działalności?
Dopiero po 6 latach, liczonych od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu wykupu prywatnego (PIT).
Jakie są limity 100 000 zł, 150 000 zł i 225 000 zł od 01/01/2026 r.?
100 000 zł dotyczy aut z emisją CO₂ ≥ 50 g/km, 150 000 zł dotyczy aut z emisją CO₂ < 50 g/km, a 225 000 zł dotyczy aut elektrycznych i wodorowych.
Jak wykup wpływa na VAT przy sprzedaży?
Przy wykupie na firmę sprzedaż w działalności jest z VAT, a przy wykupie prywatnym sprzedaż prywatna jest poza VAT.
Czy przy ryczałcie wybór wykupu działa inaczej?
Tak, bo ryczałt jest liczony od przychodu, więc koszty wykupu i amortyzacji nie obniżają podatku tak jak na skali i liniówce. O wyniku częściej decyduje sprzedaż i zasada 6 lat (PIT).
Kiedy wykup prywatny jest słabym wyborem?
Przy wysokiej kwocie wykupu i planowanej sprzedaży w ciągu kilku lat, bo nie masz kosztu ani VAT, a sprzedaż przed 6 latami i tak jest rozliczana w działalności (PIT).
Źródła i podstawa prawna
- Związek Polskiego Leasingu: nowe limity amortyzacji od 2026 r., dostęp: 06/02/2026 r.
- ZPL: stanowisko MF o braku przepisów przejściowych dla leasingu od 2026 r., dostęp: 06/02/2026 r.
- ISAP: ustawa o PIT (tekst jednolity), dostęp: 06/02/2026 r.
- ISAP: ustawa o VAT (tekst jednolity), dostęp: 06/02/2026 r.
Dane i opisy według stanu na 06/02/2026 r. Przy rozliczeniach podatkowych liczy się stan faktyczny i dokumentacja, a w sprawach spornych znaczenie mają interpretacje oraz praktyka organów.
Co możesz zrobić po przeczytaniu tego artykułu?
- Spisz parametry leasingu: wartość auta, kwotę wykupu, emisję CO₂, termin zakończenia umowy, planowany czas użytkowania po wykupie.
- Policz dwa scenariusze, wykup na firmę i wykup prywatny, z VAT, PIT/CIT, limitami 100 000 zł / 150 000 zł / 225 000 zł i sprzedażą przed lub po 6 latach.
- Przed zaksięgowaniem wariantu potwierdź rozliczenie z księgowym lub specjalistą podatkowym, w szczególności VAT 100% i kwalifikację środka trwałego lub towaru.
Autor: Jacek Grudniewski
Analityk produktów finansowych i Ekspert w Homebanking.pl
Data aktualizacji artykułu: 06 lutego 2026 r.
Kontakt przez LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/
Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi profesjonalnej porady finansowej ani prawnej. Prezentowane treści mogą nie wyczerpywać tematu w pełni i nie uwzględniać Twojej indywidualnej sytuacji. Zawsze konsultuj swoje decyzje z licencjonowanym specjalistą, który dostosuje poradę do Twoich potrzeb. Artykuł może zawierać linki partnerskie, z których autor otrzymuje wynagrodzenie bez dodatkowych kosztów dla Ciebie. Pamiętaj, że ostateczne decyzje podejmujesz na własną odpowiedzialność.
Ekonomista, bloger, afiliant z 20-letnim doświadczeniem, specjalista od analiz usług finansowych. Absolwent Akademii Polonijnej o specjalizacji: rachunkowość i podatki.